Khi Bắc Kinh bắt đầu tích trữ vàng với khối lượng kỷ lục kể từ khi đại dịch bùng phát, hầu hết các nhà phân tích đều nói về 'đa dạng hóa dự trữ' – một cụm từ lịch sự che giấu sự thật rằng họ đang chuẩn bị cho một cuộc chiến tài chính. Nhưng nếu bạn nhìn vào bức tranh thanh khoản toàn cầu qua lăng kính của một người đã từng mất 80% danh mục ICO vì bỏ qua vĩ mô, bạn sẽ thấy một câu chuyện hoàn toàn khác: Trung Quốc đang chuyển từ phòng thủ sang tấn công trong cuộc chiến giành chủ quyền tiền tệ, và điều này đang tạo ra một cơ hội cấu trúc cho Bitcoin và các tài sản phi chủ quyền.
Hãy bắt đầu với bối cảnh. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã mua 48 tấn vàng trong tháng 5/2024 – mức cao nhất trong hơn một năm, theo Goldman Sachs. Đây là tháng thứ 18 liên tiếp họ mua ròng vàng, nâng tổng dự trữ vàng lên khoảng 2.280 tấn. Nhưng con số này vẫn chỉ chiếm chưa đến 5% tổng dự trữ ngoại hối 3,2 nghìn tỷ USD của Trung Quốc – thấp hơn nhiều so với mức 10-20% của các ngân hàng trung ương lớn khác như Đức hay Pháp. Điều này có nghĩa là cuộc mua bán vẫn chưa kết thúc. Và đây không phải là một quyết định tài chính đơn thuần – nó là một quyết định địa chính trị.
Từ kinh nghiệm của tôi khi phân tích dòng vốn ETF Bitcoin giai đoạn 2024-2025, tôi nhận ra rằng mọi hành động của ngân hàng trung ương đều có một mục tiêu kép: vừa quản lý thanh khoản trong nước, vừa gửi tín hiệu ra thế giới. PBOC đang làm điều tương tự. Họ mua vàng không phải vì vàng sinh lời (nó không sinh lãi), mà bởi vì họ đang giảm dần sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ và hệ thống SWIFT. Đây là một động thái 'phi đô la hóa' có chủ ý, và nó sẽ có tác động sâu sắc đến thị trường crypto.
Hãy nhìn vào dòng chảy thanh khoản toàn cầu. Khi một ngân hàng trung ương lớn như PBOC bán trái phiếu kho bạc Mỹ để mua vàng, họ đang rút thanh khoản khỏi thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ – nơi được coi là tài sản an toàn nhất thế giới. Điều này đẩy lợi suất lên cao hơn, nhưng đồng thời cũng tạo ra một 'khoảng trống' trong nhu cầu đối với các tài sản có chủ quyền. Khoảng trống đó, trong một thế giới mà niềm tin vào đồng tiền fiat đang suy yếu, sẽ được lấp đầy bởi các tài sản phi chủ quyền. Và không có tài sản phi chủ quyền nào lớn hơn Bitcoin.
Tôi đã chứng kiến điều này trong đợt ETF Bitcoin ra mắt. Khi 70% dòng vốn vào ETF đến từ các quỹ hưu trí Mỹ, đó là dấu hiệu cho thấy 'tài sản kỹ thuật số' đang dần được chấp nhận như một lớp thanh khoản thay thế. Nhưng bây giờ, khi các ngân hàng trung ương lớn bắt đầu chạy đua vàng, thông điệp trở nên rõ ràng hơn: họ đang tìm kiếm một thứ gì đó nằm ngoài tầm kiểm soát của bất kỳ chính phủ nào. Vàng là một lựa chọn, nhưng nó có nhược điểm: lưu trữ, vận chuyển, và khả năng phân chia. Bitcoin giải quyết tất cả những vấn đề đó. Vì vậy, câu hỏi không phải là 'liệu Bitcoin có thay thế vàng không', mà là 'liệu các ngân hàng trung ương có bao giờ thừa nhận điều đó một cách công khai không'.
Tôi nghĩ câu trả lời là 'có', nhưng với một độ trễ. Trước hết, họ sẽ tiếp tục mua vàng như một 'tấm khiên' chính trị. Vàng không gây tranh cãi; nó là biểu tượng của sự ổn định. Bitcoin thì gây tranh cãi. Nhưng hành động mua vàng của họ đang tạo ra một tiền lệ: nếu một quốc gia có thể sở hữu một tài sản không có lợi suất, không có chủ quyền, thì tại sao họ không thể sở hữu Bitcoin? Đây là một 'lỗ hổng logic' mà các nhà hoạch định chính sách sẽ phải đối mặt trong 5-10 năm tới.
Quay lại với tình hình hiện tại. Thị trường crypto đang đi ngang, và nhiều người cho rằng đây là thời điểm tích lũy. Tôi đồng ý, nhưng với một điểm nhấn: sự tích lũy này không chỉ đến từ các quỹ đầu tư, mà còn từ các ngân hàng trung ương thông qua các kênh ngầm. Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain: số lượng Bitcoin được nắm giữ bởi các ví có tuổi đời trên 3 năm đang ở mức cao kỷ lục. Điều này cho thấy một 'lực cầu' cơ bản từ những người không muốn bán. Và khi PBOC tiếp tục in tiền để mua vàng (và bán trái phiếu Mỹ), đồng đô la sẽ yếu đi, và Bitcoin sẽ trở nên hấp dẫn hơn với tư cách là một 'ván cược' chống lại sự mất giá của tiền tệ.
Nhưng tôi muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác. Hầu hết mọi người nghĩ rằng việc Trung Quốc mua vàng là xấu cho crypto, bởi vì vàng và Bitcoin là đối thủ cạnh tranh. Tôi không nghĩ vậy. Thực tế, đây là một tín hiệu tích cực cho Bitcoin vì nó xác nhận rằng các chính phủ đang tìm kiếm một 'kho lưu trữ giá trị' nằm ngoài hệ thống fiat. Bitcoin chỉ là phiên bản kỹ thuật số của cùng một ý tưởng. Nếu PBOC mua vàng như một 'công cụ phòng thủ', thì các quỹ đầu tư và các cá nhân sẽ mua Bitcoin như một 'công cụ tấn công' để khai thác sự bất ổn định của hệ thống tài chính toàn cầu.
Tôi nhớ lại năm 2021, khi tôi mua CryptoPunk #8765 với 200 ETH và dùng nó làm tài sản thế chấp trên Aave. Đó là một canh bạc dựa trên lý thuyết 'NFT như tài sản thế chấp phi tập trung'. Nó thành công, nhưng bài học tôi rút ra là: bất kỳ tài sản nào có thể được dùng làm thế chấp mà không cần sự cho phép của chính phủ đều có giá trị trong một thế giới mà sự cho phép đó đang bị thu hẹp. Vàng có giá trị đó, nhưng nó cần lưu trữ và bảo hiểm. Bitcoin không cần. Đây là một lợi thế cấu trúc.
Vì vậy, takeaway cho chu kỳ này là: Hãy theo dõi hành vi của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là PBOC. Họ đang dẫn đầu một cuộc chạy đua toàn cầu ra khỏi đồng đô la. Điều này có thể mất nhiều năm, nhưng nó sẽ tạo ra một làn sóng thanh khoản khổng lồ chảy vào các tài sản phi chủ quyền. Bitcoin, với tư cách là tài sản phi chủ quyền lớn nhất và có tính thanh khoản cao nhất, sẽ là người hưởng lợi chính. Câu hỏi duy nhất là: bạn có sẵn sàng chờ đợi và chịu đựng sự biến động không? Bởi vì nếu lịch sử dạy tôi bất cứ điều gì, đó là: những người hiểu được bức tranh vĩ mô luôn được thưởng vào cuối cùng.
