Hôm nay tôi đọc được một bản tin kỳ lạ trên Crypto Briefing. Trang tin chuyên về blockchain và tiền điện tử bỗng dưng đưa tin về việc Vinícius Jr muốn ở lại Real Madrid. Không có mã token, không có hợp đồng thông minh, không có dữ liệu on-chain. Chỉ là một đoạn tin khoảng 40 từ về cầu thủ bóng đá. Tôi đã thấy mô hình này trước đây.
Năm 2018, khi tôi dành ba tháng đào sâu mã nguồn EOS và phát hiện lỗ hổng trong cơ chế bỏ phiếu DPoS, hàng loạt trang tin ICO bắt đầu đăng bài về bóng đá, về giải trí, về mọi thứ trừ blockchain. Lý do rất đơn giản: họ cần traffic. Họ cần giữ chân độc giả giữa một biển thông tin hỗn loạn. Crypto Briefing hôm nay đăng tin về Vinícius Jr không phải vì họ quan tâm đến bóng đá. Họ quan tâm đến việc kéo người đọc trong bối cảnh thị trường đi ngang, khi sự chú ý của công chúng dành cho crypto đang phân mảnh nghiêm trọng.
Cần đặt bản tin này vào bối cảnh rộng hơn. Crypto Briefing là một ấn phẩm hoạt động từ năm 2017, chuyên phân tích các dự án blockchain. Trong những năm gần đây, họ mở rộng sang NFT, DeFi, game. Xu hướng 'thể thao hóa' của ngành crypto cũng đã rõ ràng: Manchester City và Paris Saint-Germain phát hành fan token, các sàn giao dịch tài trợ cho đội bóng lớn, các cầu thủ như Neymar và Messi tham gia quảng bá NFT. Nhưng bản tin về Vinícius Jr không hề nhắc đến một yếu tố crypto nào. Nó thuần túy là tin thể thao, được sao chép từ một nguồn nào đó rồi dán vào một trang web blockchain.
Từ góc độ kỹ thuật, tôi đã rà soát nội dung này và thấy một sự lệch pha nghiêm trọng. Một bài viết blockchain thực thụ cần dữ liệu, mã nguồn, cơ chế giao thức. Bản tin này chỉ có vài chục từ, không nguồn dẫn, không phân tích, không bối cảnh. Nếu tôi kiểm tra theo tiêu chuẩn của một bản audit thông thường, nó trượt tất cả các chỉ số. Thông tin về cầu thủ không sai, nhưng nó không thuộc về nơi này. Mọi người đang hỏi sai câu hỏi. Câu hỏi không nên là 'Vinícius Jr có ở lại không?' - câu hỏi nên là 'tại sao một trang web chuyên về blockchain lại lãng phí tài nguyên cho một chủ đề ngoài lĩnh vực?'
Tôi nhớ năm 2020, khi tôi tự viết một script Python để phân tích dữ liệu on-chain từ Uniswap V2. Tôi đã học được rằng sự tập trung là tài sản quý giá nhất của một nhà phân tích. Những bài viết lạc đề sẽ khiến độc giả chuyên môn mất niềm tin. Crypto Briefing đang đánh đổi sự tín nhiệm đó lấy một chút traffic. Về mặt chiến lược, đây là một quyết định sai lầm, bởi vì độc giả đến với họ để hiểu về token, về layer 2, về cơ chế đồng thuận, chứ không phải để biết cầu thủ nào sắp gia hạn hợp đồng.
Có một góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn khai thác: nếu thực sự muốn kết nối crypto và thể thao, tại sao không phân tích Vinícius Jr như một tài sản có thể token hóa? Một cầu thủ đang ở đỉnh cao phong độ, có giá trị chuyển nhượng ước tính 150-200 triệu euro, là một ví dụ hoàn hảo để bàn về việc mã hóa tài sản thể thao, về quyền sở hữu một phần, về tính thanh khoản của hợp đồng cầu thủ. Nhưng Crypto Briefing đã không làm điều đó. Họ chỉ đăng một bản tin thể thao thông thường. Điều đó cho thấy họ không có một chiến lược nội dung rõ ràng, chỉ đơn thuần là chạy theo xu hướng.
Điều này sẽ không kết thúc tốt đẹp. Tôi đã chứng kiến sự suy tàn của nhiều trang tin ICO năm 2018 vì cùng một căn bệnh: đăng bất cứ thứ gì để câu view. Kết cục là họ mất đi độc giả trung thành, mất đi vị thế là nguồn thông tin đáng tin cậy, và cuối cùng là biến mất. Crypto Briefing nếu cứ tiếp tục đi theo hướng này sẽ bị đẩy ra ngoài rìa của ngành. Từ kinh nghiệm 27 năm quan sát và làm việc trong lĩnh vực công nghệ của tôi, một trang tin khi đã mất đi sự tập trung thì rất khó để quay lại.
Vậy điều gì đang thực sự xảy ra? Thị trường đi ngang tạo ra áp lực khủng khiếp về doanh thu. Các trang tin crypto phải vật lộn để tồn tại khi lượng quan tâm giảm sút. Giải pháp của họ là mở rộng chủ đề để tiếp cận đối tượng mới. Nhưng có một sự khác biệt lớn giữa việc mở rộng có chọn lọc và việc tự biến mình thành một trang tin tổng hợp tầm thường. Ngành này cần những bài phân tích sâu về mã nguồn, về bảo mật, về những lỗ hổng tiềm ẩn. Chúng ta không cần thêm một nơi để đọc tin thể thao chuyển nhượng.
Tôi dành phần lớn thời gian để audit các giao thức. Tôi biết rằng những phát hiện giá trị nhất đến từ việc đào sâu vào từng dòng code, từng cơ chế. Khi một trang tin bắt đầu lơ là, chất lượng phân tích của họ sẽ đi xuống nhanh chóng. Độc giả của chúng ta - những người thực sự nghiêm túc - họ sẽ nhận ra điều đó. Và họ sẽ rời đi.
Tôi không nói rằng Crypto Briefing không bao giờ được đưa tin về thể thao. Tôi nói rằng nếu muốn làm điều đó, hãy kết nối nó với thế giới crypto một cách thông minh. Đừng biến một trang web blockchain thành một trang tin bóng đá chỉ vì một phút yếu lòng với chỉ số view. Ranh giới giữa việc mở rộng tầm ảnh hưởng và đánh mất bản sắc rất mong manh. Một khi bạn đã bước qua, rất khó để quay trở lại.
Câu hỏi cuối cùng tôi muốn đặt ra: liệu chúng ta có đang chứng kiến sự bắt đầu của một cuộc khủng hoảng niềm tin trong giới báo chí blockchain? Khi những cái tên từng là ngọn hải đăng cho nhà đầu tư bắt đầu tầm thường hóa nội dung, ai sẽ là người còn theo dõi họ? Bản tin về Vinícius Jr không chỉ là một câu chuyện thể thao. Nó là một tín hiệu về sự lệch lạc trong định hướng nội dung của cả một ngành. Và tôi không nghĩ rằng đây là một tín hiệu đáng mừng.

