Bạn có nhớ câu chuyện về EURe không? Đồng stablecoin euro từng chiếm 88% thị trường thẻ thanh toán crypto vào đầu năm 2024, nhưng giờ đây chỉ còn 2%. Điều gì đã xảy ra? Câu trả lời không chỉ nằm ở một đồng tiền, mà ở toàn bộ cấu trúc của thị trường này.
Thị trường thẻ thanh toán crypto, nơi người dùng có thể chi tiêu stablecoin qua Visa/Mastercard, đang chứng kiến một sự thay đổi mang tính cấu trúc. Dữ liệu mới từ a16z cho thấy một bức tranh khác xa so với kỳ vọng. Với 7.59 tỷ USD khối lượng giao dịch hàng tháng và 9 triệu giao dịch, con số này đã tăng gấp 2.5 lần so với năm ngoái. Nhưng câu chuyện thực sự nằm ở sự phân bổ thị phần.
USDC hiện chiếm 58% thị trường, tăng từ 48% một năm trước. USDT tăng từ 7% lên 26%. Trong khi đó, EURe lao dốc từ 88% xuống 2%. Đây không chỉ là một sự thay đổi đơn thuần, mà là một tín hiệu cấu trúc: thị trường đang 'đô la hóa' với tốc độ chóng mặt. Dựa trên kinh nghiệm nghiên cứu của tôi, sự khác biệt này đến từ 'phần thưởng tuân thủ' - USDC có giấy phép ở nhiều khu vực, trong khi USDT phát triển mạnh ở các thị trường mới nổi nơi quy định lỏng lẻo hơn.
Về mặt hạ tầng thanh toán, Optimism dẫn đầu với 29% thị phần, tiếp theo là Solana và Base, mỗi bên khoảng 19%. Gnosis, nền tảng của EURe, chỉ còn 2%. Điều này có nghĩa là OP Stack (Optimism + Base) chiếm gần 48% tổng khối lượng. Đây là một dấu hiệu cho thấy các giải pháp mở rộng Layer 2 với chi phí thấp và khả năng tương thích EVM đang chiếm ưu thế trong thanh toán. Solana, với tốc độ nhanh, cũng khẳng định vị thế của mình. Nhưng Gnosis, từng được kỳ vọng, đã thất bại vì gắn chặt với một stablecoin duy nhất.
Nhưng có một góc khuất: RedotPay, dự án dẫn đầu về khối lượng giao dịch, không thực sự thanh toán trên chuỗi một cách xác định. Dữ liệu của họ là tự báo cáo, không được kiểm toán độc lập. Điều này có nghĩa con số 7.59 tỷ USD có thể bị thổi phồng từ 15-25%. Nếu loại bỏ RedotPay, bức tranh thị trường sẽ khác đi, và sự thống trị của OP Stack có thể không còn tuyệt đối. Đây là một điểm mù mà nhiều người bỏ qua: dữ liệu từ các dự án lớn nhất thường có độ tin cậy thấp nhất.
Điều này cũng đặt ra câu hỏi về sự bền vững. EURe, dù có khuôn khổ MiCA hỗ trợ, vẫn thất bại vì thiếu thanh khoản và tích hợp. Điều này cho thấy 'tuân thủ' không phải là lợi thế cạnh tranh duy nhất. USDC và USDT đã chiếm 84% thị trường, và điều này sẽ còn tiếp diễn. Nhưng nếu Tether gặp vấn đề pháp lý, USDC có thể vươn lên 70%.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Liệu chúng ta có đang chứng kiến sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới cho stablecoin, hay chỉ là một cơn sốt nhất thời? Dữ liệu cho thấy sự thay đổi là có thật, nhưng con đường phía trước còn nhiều chông gai. Khi Visa vẫn là lớp thanh toán cuối cùng, và Mastercard chưa thực sự tham gia, cấu trúc này vẫn rất mong manh.
