Đây không phải là một bản tổng kết thị trường thông thường. Đây là một lời thú nhận. Jesse Pollak, người đứng đầu Base, đã công khai thừa nhận: chiến lược tập trung vào mạng xã hội của họ trong hai năm qua là một sai lầm. Nhưng thay vì một cuộc rút lui, đây là một cuộc tái cấu trúc quyết liệt. Họ đang trao quyền điều hành toàn bộ tầng ứng dụng tiêu dùng của Base cho Cobie, một trader huyền thoại ẩn danh và cũng là một 'kẻ gây rối' có tiếng trong cộng đồng. Đây không chỉ là một sự thay đổi nhân sự. Đó là một sự công nhận rằng thị trường tiền điện tử đã bước vào một giai đoạn mới, nơi những câu chuyện về 'sáng tạo nội dung' và 'kinh tế xã hội' không còn đủ sức nặng. Nó đang nhường chỗ cho một thứ thực tế hơn: tiền bạc. Và Cobie, với bản năng giao dịch sắc bén và khả năng khuấy động cộng đồng, chính là người dẫn đường cho cuộc chơi mới này.
Để hiểu được sự thay đổi này, chúng ta cần nhìn lại bức tranh lớn hơn. Base, với tư cách là một Layer 2 do Coinbase hậu thuẫn, ra đời với tham vọng trở thành ‘siêu xa lộ’ cho hàng tỷ người dùng tiếp cận Web3. Nhưng Pollak thừa nhận rằng họ đã đặt cược sai. Họ dồn toàn lực vào các ứng dụng xã hội như Farcaster, Zora, và ‘creator coins’ (token của người sáng tạo), với niềm tin rằng sự tương tác xã hội sẽ là ‘cú hích’ đưa tiền điện tử đến với đại chúng. Nhưng thực tế lại phũ phàng. Mặc dù Farcaster có một cộng đồng trung thành, nhưng nó không tạo ra được dòng tiền đủ lớn để duy trì hệ sinh thái. Zora, dù là một thị trường NFT sáng tạo, cũng không vượt qua được vòng xoáy đầu cơ. Còn ‘creator coins’ thì sao? Đúng vậy, chúng ta đã thấy điều đó. Chúng sụp đổ. Pollak đã nói: ‘Chúng tôi đã sai’. Câu nói đó vang vọng như một tiếng chuông cảnh tỉnh cho toàn bộ ngành công nghiệp. Nó cho thấy rằng ngay cả một gã khổng lồ như Coinbase cũng có thể phạm sai lầm khi chạy theo những câu chuyện đẹp đẽ nhưng thiếu tính bền vững.
Giờ đây, trọng tâm của Base đã chuyển từ ‘kết nối con người’ sang ‘vận hành tiền tệ’. Tầm nhìn mới rất rõ ràng: trở thành ‘Blockchain Tài chính Toàn cầu’. Điều này có nghĩa là Base sẽ tập trung toàn bộ nguồn lực vào bốn mảng chính: giao dịch, thanh toán, stablecoin và token hóa tài sản. Và Cobie, với tư cách là ‘Kiến trúc sư Ứng dụng’, sẽ là người vẽ ra bản đồ cho cuộc chơi này. Tôi nhìn thấy một sự tương đồng sâu sắc ở đây. Trong thời kỳ DeFi Summer, tôi đã từng thiết kế các cấu trúc quản trị cho Compound v2, cố gắng tìm kiếm sự cân bằng giữa các bên liên quan. Nhưng Cobie thì khác. Anh ta đến từ thế giới của những cuộc giao dịch tốc độ cao, của những meme coin và của những cộng đồng săn mùi. Anh ta không quan tâm đến quản trị hay sự đồng thuận. Anh ta quan tâm đến thanh khoản và lợi nhuận. Và cũng chính điều đó tạo nên sức mạnh của anh ta.
Hãy nhìn vào các ứng dụng mà Base từng bỏ lỡ. Pollak thừa nhận một cách thẳng thắn rằng Base đang tụt hậu so với các đối thủ cạnh tranh trong các lĩnh vực như: hợp đồng tương lai vĩnh viễn (perpetual futures), thị trường dự đoán (prediction markets), token hóa (tokenization) và thanh toán (payments). Cụ thể, các nền tảng như dYdX, Hyperliquid (trên Arbitrum) đã thống trị thị trường hợp đồng tương lai phi tập trung với khối lượng giao dịch lên tới hàng tỷ đô la mỗi ngày. Polymarket, một thị trường dự đoán, đã trở thành tâm điểm chú ý trong mùa bầu cử Mỹ, nhưng nó hoạt động trên Polygon. Trong khi đó, Solana đã xây dựng một hệ sinh thái Meme coin và DeFi cực kỳ sôi động với các giao thức như Jupiter, Raydium và Pump.fun. Base, với lợi thế sẵn có từ Coinbase, lại gần như vắng bóng trong cuộc chơi tài chính này. Đây là một lỗ hổng chiến lược. Và Cobie, với danh tiếng là một trader kỳ cựu, người đã từng tạo ra cơn sốt với ‘Cobie is a good trader’, được kỳ vọng sẽ lấp đầy khoảng trống đó. Pollak đã đặt niềm tin vào Cobie để đưa Base vào cuộc chơi.
Tuy nhiên, với tư cách là một người đã chứng kiến nhiều cuộc khủng hoảng trong không gian này, tôi phải nhìn nhận một cách thận trọng. Dư luận đang ca ngợi Cobie, nhưng tôi thấy có một nghịch lý đang tiềm ẩn. Nghịch lý lớn nhất nằm ở bản thân Cobie: một người ẩn danh được giao trọng trách lãnh đạo ứng dụng cho một công ty đại chúng được quản lý chặt chẽ như Coinbase. Điều này tạo ra một sự căng thẳng chưa từng có. Sức mạnh của Cobie là sự tự do, sự phi tập trung, và sự kết nối với ‘cộng đồng tiền điện tử chân chính’ – những người coi trọng quyền riêng tư và chống lại sự kiểm soát. Nhưng Coinbase, với tư cách là một tổ chức tài chính chịu sự giám sát của SEC và CFTC, buộc phải tuân thủ các quy định về KYC/AML và báo cáo tài chính. Làm thế nào để dung hòa hai thế giới này? Liệu Cobie có thể đưa ra các sản phẩm tài chính mang tính đột phá, thậm chí là ‘cạnh tranh trực tiếp’ với các sản phẩm của Coinbase, mà không vi phạm các quy tắc của chính công ty mẹ? Đây là một bài toán khó. Tôi đã từng thấy những dự án DeFi thành công nhờ sự ẩn danh, nhưng tôi chưa bao giờ thấy một công ty đại chúng lại chấp nhận một mô hình quản trị ‘mờ’ như vậy cho một bộ phận quan trọng của mình. Đây có thể là một canh bạc lớn, và nếu thất bại, nó sẽ không chỉ ảnh hưởng đến Base mà còn ảnh hưởng đến cả uy tín của Coinbase trên thị trường chứng khoán.
Câu hỏi cuối cùng không phải là Base có thể trở thành ‘blockchain tài chính toàn cầu’ hay không. Câu hỏi là liệu con đường đầy rẫy những cạm bẫy về quy định và sự mâu thuẫn nội tại này có thực sự mang lại một tương lai tốt đẹp hơn cho người dùng hay không. Tương lai không thuộc về chuỗi nhanh nhất, mà thuộc về chuỗi có khả năng chữa lành tốt nhất khi sự cố xảy ra. Và với sự hiện diện của Cobie, tôi không chắc Base đã chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc phẫu thuật tim hở.
