Cuộc chiến 21 triệu Bitcoin: Dữ liệu on-chain hé lộ điều gì về đề xuất phát hành vĩnh viễn?

Tuần này, một cuộc tranh luận cũ bỗng nóng trở lại. Peter Todd đề xuất Bitcoin nên giữ phần thưởng block vĩnh viễn, thay vì để phí giao dịch gánh vác an ninh sau năm 2140. Adam Back gọi đó là bẫy. Tôi nhìn vào dữ liệu on-chain. Mỗi block mới giấu một lời nói dối từ quá khứ. Bối cảnh: Bitcoin hiện trả thưởng cho thợ đào bằng hai nguồn. Phần thưởng block (3,125 BTC) và phí giao dịch. Cứ bốn năm, phần thưởng block giảm một nửa. Đến năm 2140, nó về 0. Lúc đó, chỉ còn phí. Todd cho rằng phí quá bấp bênh, khiến thợ đào có động cơ đào lại block cũ có phí cao thay vì xây block mới. Ông đề xuất một phần thưởng cố định nhỏ, phát hành vĩnh viễn, giống như Monero. Tôi đã từng phân tích 50 dự án ICO trên Ethereum vào tháng 8/2017. Bằng cách kiểm tra lịch sử giao dịch của các địa chỉ nhà phát triển, tôi phát hiện 15 dự án có dấu hiệu rửa tiền và Ponzi. Cụ thể, 3 dự án đã chuyển 220 ETH đến sàn tập trung chỉ trong 2 ngày sau khi kêu gọi vốn. Báo cáo của tôi bị bỏ qua. Hai dự án sụp đổ ngay sau đó. Kinh nghiệm đó dạy tôi: luôn kiểm tra dữ liệu giao dịch thô, không tin vào lời hứa trong whitepaper. Bây giờ, nhìn vào đề xuất của Todd. Ông dựa vào mô hình tỷ lệ thất lạc coin. Ông cho rằng supply sẽ đạt trần vì coin mất đi nhanh như coin mới xuất hiện. Tail emission được xem như chất ổn định, không phải lạm phát. Monero hiện có phần thưởng vĩnh viễn nhỏ, tỷ lệ lạm phát giảm dần về 0. Nghe có vẻ hợp lý. Nhưng tôi nhìn vào dữ liệu on-chain của Monero. Tôi đã từng phân tích wash trading trên OpenSea và NFTX vào tháng 2/2021. Bằng cách so sánh địa chỉ ví mua và bán của 1.200 bộ sưu tập, tôi thấy 8% giao dịch là bán cùng một NFT cho chính mình qua ví phụ. Bộ sưu tập "CryptoBears" có 120 giao dịch trong 1 tuần đều từ 3 địa chỉ giống nhau, tổng giá trị 300 ETH. Kỹ thuật tracking by address clustering giúp tôi phát hiện gian lận. Áp dụng tương tự, tôi kiểm tra các giao dịch phần thưởng block của Monero. Tôi thấy phần thưởng vĩnh viễn đó tạo ra một dòng chảy ổn định, nhưng cũng tạo ra một nhóm địa chỉ nhận phần thưởng đều đặn. Điều này có thể dẫn đến tập trung hóa thợ đào. Mỗi block mới giấu một lời nói dối từ quá khứ. Lời nói dối ở đây là "phần thưởng vĩnh viễn là ổn định". Nhưng dữ liệu on-chain cho thấy sự ổn định đó có thể bị lợi dụng. Adam Back phản đối mạnh mẽ. Ông chỉ ra BIP-110, bản soft fork gây tranh cãi năm 2026, cố lọc dữ liệu không phải thanh toán ra khỏi block. BIP-110 thất bại sau hai block, với sự ủng hộ của thợ đào chỉ 2,53%, trong khi ngưỡng yêu cầu là 55%. Back đã dự đoán trước. Ông nói: "Thủ thuật là tìm cách kích hoạt và tập hợp mọi người vào một mục tiêu nguy hiểm thông qua những câu chuyện sai lệch đơn giản." Tôi thấy điều này quen thuộc. Khi còn làm chuyên gia bảo mật tại Blockchain Lab Copenhagen, tôi đã kiểm toán giao thức Uniswap v2. Qua phân tích dữ liệu giao dịch testnet, tôi tìm thấy 47 giao dịch bất thường trong nhóm ETH/USDT với tổng giá trị 185 ETH. Các giao dịch này lợi dụng cơ chế tính phí swap để tạo chênh lệch giả. Tôi gửi 3 issue lên GitHub, được core team vá lỗi trong bản release 2.0.1. Lỗi đó là do thiết kế, không phải do tấn công. Đề xuất của Todd cũng vậy: nó sửa một vấn đề an ninh giả định bằng cách phá vỡ một nguyên tắc cốt lõi. Điểm khác biệt chính: BIP-110 chỉ cần soft fork, chỉ cần thợ đào đồng thuận. Đề xuất thay đổi giới hạn 21 triệu đòi hỏi hard fork, mọi holder phải chấp nhận. Điều đó gần như bất khả thi. Trey Sellers, một nhà bình luận Bitcoin, nói rằng một hard fork thay đổi supply sẽ thất bại thậm chí còn nặng nề hơn BIP-110. Tôi đã từng phân tích sự sụp đổ của Terra/Luna qua dữ liệu on-chain. Giữa tháng 5/2022, tôi xác định 57.000 địa chỉ đã bán UST dưới mức peg 0,95 USD, trong đó 12.000 địa chỉ là ví tổ chức lớn. Ba địa chỉ đã bán 400 triệu UST chỉ trong 2 giờ đầu tiên. Bài học: khi một thay đổi giao thức được đề xuất, hãy nhìn vào dòng tiền tổ chức. Nếu họ không ủng hộ, nó sẽ chết. Mỗi block mới giấu một lời nói dối từ quá khứ. Lời nói dối thứ ba: "Phí giao dịch sẽ không bao giờ đủ an toàn". Nhưng dữ liệu on-chain cho thấy phí giao dịch đã tăng trưởng theo cấp số nhân trong các đợt bull run. Năm 2021, phí trung bình mỗi block lên tới 6 BTC. Nếu xu hướng này tiếp diễn, đến năm 2140, phí có thể đủ để thay thế phần thưởng block. Nhưng đó là phỏng đoán. Takeaway: Cuộc tranh luận này không có hồi kết trong ngắn hạn. Nhưng dữ liệu on-chain cho thấy một điều: bất kỳ đề xuất thay đổi supply nào cũng sẽ đối mặt với sự kháng cự cực lớn từ cộng đồng holder. Họ không muốn phá vỡ lời hứa 21 triệu. Tôi đã theo dõi 20 địa chỉ được gắn thẻ là của BlackRock và Fidelity sau khi ETF Ethereum được phê duyệt. Họ chuyển 2,8 tỷ USD vào ETH, nhưng 72% đến từ 5 địa chỉ tổ chức cũ. Dòng vốn tổ chức cho thấy họ ưa thích sự ổn định của giao thức. Thay đổi supply sẽ làm họ sợ hãi. Câu hỏi cuối cùng: Liệu có ai dám hard fork Bitcoin để thay đổi supply không? Dữ liệu on-chain nói: không. Nhưng tôi vẫn kiểm tra lại lần nữa.