Khi Ngân sách California tan vỡ: Tại sao cộng đồng crypto nên chú ý đến cắt giảm Medicaid 1 nghìn tỷ đô la?

Hook: Tôi đang ngồi trong một quán cà phê nhỏ ở Paris, nhìn ra dòng sông Seine, và đọc tin tức về đạo luật thuế mới của Trump. Một con số khiến tôi dừng lại: 1 nghìn tỷ đô la cắt giảm Medicaid. Đó là số tiền đủ để mua toàn bộ vốn hóa thị trường của Ethereum… hai lần. Nhưng điều làm tôi giật mình hơn là phản ứng của thị trường crypto: im lặng tuyệt đối. Không một tweet nào từ các KOL, không một thread nào phân tích. Như thể mọi người đang giả vờ rằng chính sách tài khóa này không liên quan đến chúng ta. Tôi nghĩ: thất bại hôm nay, bài học mai. Và tôi quyết định viết ra những gì tôi thấy. Context: Đạo luật giảm thuế của Trump, vốn được quảng bá như một liều thuốc kích thích kinh tế, thực chất là một giao dịch chính trị sâu sắc: cắt giảm 1 nghìn tỷ đô la từ Medicaid để bù đắp cho việc giảm thuế cho người giàu và doanh nghiệp. Medicaid là chương trình bảo hiểm y tế cho người có thu nhập thấp, chiếm khoảng 70-80 triệu người Mỹ. Riêng California, chương trình Medi-Cal của bang phục vụ khoảng 15 triệu người – gần 40% dân số. Với mức cắt giảm 1 nghìn tỷ trong 10 năm (khoảng 11-14% tổng chi tiêu Medicaid liên bang), mỗi người thụ hưởng Medi-Cal có thể mất hàng trăm đến hàng nghìn đô la phúc lợi y tế mỗi năm. Bang California, vốn đã đối mặt với thâm hụt ngân sách, sẽ phải gánh chịu áp lực tài chính khổng lồ: hoặc tăng thuế, hoặc cắt giảm dịch vụ, hoặc phát hành thêm trái phiếu địa phương. Và ở đây, câu chuyện bắt đầu chạm đến thế giới crypto. Core: Từ góc nhìn của một người đã xây dựng cộng đồng Web3 trong suốt 5 năm qua, tôi thấy ba kênh truyền dẫn chính từ chính sách này đến thị trường tiền mã hóa. Đầu tiên, áp lực ngân sách bang California sẽ thúc đẩy sáng kiến thuế tài sản (wealth tax) – một đề xuất đánh thuế 1% hàng năm đối với tài sản ròng trên 50 triệu đô la. Nếu được thông qua, khoảng 16.700 người nộp thuế sẽ bị ảnh hưởng, tạo ra nguồn thu 5-15 tỷ đô la mỗi năm. Nhưng hậu quả là làn sóng di cư của giới siêu giàu khỏi California. Tôi đã từng chứng kiến điều tương tự trong đợt ICO năm 2017: khi một quốc gia áp thuế bất lợi, dòng vốn thông minh sẽ tìm đến nơi trú ẩn. Và nơi trú ẩn đó, ngày càng nhiều, là các tài sản phi tập trung như Bitcoin và Ethereum. Những người giàu có thể chuyển đổi tài sản hữu hình sang crypto để tránh bị đánh thuế, hoặc đơn giản là rời khỏi bang. Điều này sẽ làm tăng nhu cầu đối với các stablecoin và sàn giao dịch phi tập trung. Nhưng sự gia tăng này không phải lành mạnh – nó đến từ sự sợ hãi, không phải từ niềm tin vào tự do. Thứ hai, ngành chăm sóc sức khỏe – chiếm 17-18% GDP Mỹ – sẽ chịu cú sốc nhu cầu. Các bệnh viện, công ty bảo hiểm quản lý (MCO), và nhà sản xuất dược phẩm có doanh thu phụ thuộc nhiều vào Medicaid sẽ thấy lợi nhuận giảm. Điều này kéo theo sự sụt giảm việc làm trong lĩnh vực y tế (khoảng 22 triệu lao động), ảnh hưởng đến tiêu dùng chung. Khi nền kinh tế thực suy yếu, các nhà đầu tư thường rút khỏi tài sản rủi ro như crypto để tìm nơi trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, đây là lúc mà những người như tôi – những người đã sống qua DeFi Summer 2020 và bear market 2022 – biết rằng thị trường crypto thường đi ngược với kỳ vọng. Khi mọi người sợ hãi, những người có tầm nhìn dài hạn sẽ mua vào. Nhưng cần lưu ý: sự sụt giảm nhu cầu y tế cũng làm giảm áp lực lạm phát, tạo điều kiện cho Fed cắt giảm lãi suất – một yếu tố tích cực cho crypto. Lạc lối rồi mới thấy đường. Đôi khi, khủng hoảng lại mở ra cơ hội. Thứ ba, thị trường trái phiếu đô thị (municipal bond) của California sẽ chịu áp lực. California là một trong những nhà phát hành trái phiếu đô thị lớn nhất thế giới. Nếu cắt giảm Medicaid khiến bang phải tăng phát hành nợ hoặc bị hạ xếp hạng tín nhiệm, lợi suất trái phiếu California sẽ tăng lên. Điều này có thể ảnh hưởng đến các stablecoin được hỗ trợ bởi trái phiếu chính phủ Mỹ, như USDC (phát hành bởi Circle, có trụ sở tại Mỹ). USDC dự trữ một phần lớn bằng trái phiếu Kho bạc Mỹ ngắn hạn, nhưng nếu thị trường trái phiếu đô thị gặp vấn đề, niềm tin vào tất cả các tài sản được hỗ trợ bởi chính phủ có thể bị lung lay. Tether (USDT) chiếm 70% thị trường stablecoin, nhưng dự trữ của nó chưa bao giờ có kiểm toán độc lập thực sự – cả ngành giả vờ vấn đề này không tồn tại. Nếu một cuộc khủng hoảng tín dụng đô thị xảy ra, nó có thể là chất xúc tác để thị trường đặt câu hỏi về sự an toàn của tất cả các stablecoin tập trung. Đây là lúc mà các giải pháp phi tập trung như DAI (MakerDAO) có thể trở nên hấp dẫn hơn. Contrarian: Bây giờ, hãy nói về điều mà hầu hết mọi người bỏ lỡ. Đạo luật giảm thuế, trên bề mặt, là tin tốt cho thị trường tài chính: thuế doanh nghiệp thấp hơn, lợi nhuận sau thuế cao hơn, và kỳ vọng tăng trưởng. Nhưng nếu bạn nhìn vào cấu trúc thực sự, nó là một gói tái phân phối thu nhập từ người nghèo sang người giàu. Người thụ hưởng Medicaid có xu hướng tiêu dùng biên (marginal propensity to consume) gần bằng 1, nghĩa là mỗi đô la họ nhận được đều được chi tiêu ngay. Ngược lại, người giàu có xu hướng tiết kiệm nhiều hơn. Do đó, việc cắt giảm 1 nghìn tỷ phúc lợi và giảm thuế tương ứng sẽ tạo ra hiệu ứng số nhân âm: tổng cầu giảm, nền kinh tế chậm lại, và lạm phát giảm. Điều này có thể khiến Fed cắt giảm lãi suất nhanh hơn, nhưng trong ngắn hạn, tăng trưởng chậm lại sẽ làm giảm khẩu vị rủi ro. Crypto thường được giao dịch như một tài sản rủi ro, vì vậy nó có thể giảm trước khi tăng. Nhưng quan trọng hơn, sự tái phân phối này làm suy yếu nền tảng xã hội – khi mạng lưới an toàn bị xé rách, sự bất bình đẳng gia tăng, và điều này cuối cùng sẽ thúc đẩy nhu cầu về các hệ thống phi tập trung không bị kiểm soát bởi bất kỳ chính phủ nào. Đó là lý do tại sao tôi tin rằng, dù ngắn hạn có thể đau đớn, dài hạn crypto sẽ chiến thắng. Takeaway: Tôi nhìn lại hành trình của mình: từ việc mua ETH với 500 euro năm 2017, tham gia ICO Status vì tin vào tự do ngôn luận, đến mất 0.8 ETH trong một vụ hack Yearn, và bán CryptoPunk lỗ 1.2 ETH. Mỗi thất bại đều dạy tôi một bài học. Và bài học hôm nay là: thị trường crypto không tồn tại trong chân không. Những chính sách tài khóa như cắt giảm Medicaid sẽ định hình dòng chảy vốn, tâm lý nhà đầu tư, và cuối cùng là sự chấp nhận của công chúng đối với tiền mã hóa. California đang đứng trước ngã ba đường: hoặc tăng thuế và đẩy người giàu ra đi, hoặc cắt giảm dịch vụ và làm suy yếu niềm tin vào chính phủ. Cả hai kịch bản đều có lợi cho Bitcoin. Nhưng câu hỏi mà mỗi người trong chúng ta phải tự hỏi là: liệu chúng ta có sẵn sàng cho một thế giới nơi mà sự tự do đến từ sự sụp đổ của các thể chế cũ? Hay chúng ta sẽ tìm cách xây dựng một hệ thống mới ngay từ bây giờ? Tôi chọn cách thứ hai. Lạc lối rồi mới thấy đường. Và con đường đó, đối với tôi, luôn dẫn đến phi tập trung.